Trong nhiều công trình nghiên cứu bằng tiếng Anh, Việt Nam Cộng hòa thường bị giản lược thành một thực thể do Hoa Kỳ dựng lên, bị xem như sản phẩm của chủ nghĩa đế quốc Mỹ. Là một nhan đề mới trong bộ sách Studies of the Weatherhead East Asian Institute (Viện Nghiên cứu Đông Á Weatherhead, Đại học Columbia), Republican Vietnam, 1963–1975: War, Society, Diaspora (Nhà xuất bản Đại học Hawaiʻi, 2025), do Trinh M. Luu và Tuong Vu biên tập, đã trực tiếp thách thức cách tiếp cận này khi khắc họa Đệ Nhị Cộng hòa như một xã hội đa dạng, năng động, với động lực vận hành nội tại rõ nét. Thông qua mười hai bài nghiên cứu dựa trên tư liệu lưu trữ gốc, công trình tái hiện Đệ Nhị Cộng hòa trong toàn bộ tính phức hợp của nó, cho thấy cách các chính khách, sinh viên, giới giáo dục, giới xuất bản, báo chí, văn nghệ sĩ, chức sắc tôn giáo, giới doanh nhân và đông đảo quần chúng đã cùng tham gia kiến tạo một cấu trúc xã hội nhiều tầng lớp. Xã hội này được đặc trưng bởi tinh thần kinh doanh mạnh mẽ, đời sống báo chí mang tính phản biện cao, các thiết chế tôn giáo có mối liên kết quốc tế sâu rộng, sinh hoạt trí thức và hội đoàn phong phú, cũng như một mức độ sáng tạo văn hóa–nghệ thuật hiếm thấy kể từ sau Chiến tranh Việt Nam.

Mặc dù tồn tại trong một thời gian tương đối ngắn, giai đoạn này, với cường độ hoạt động xã hội và sáng tạo cao, đã hình thành một tinh thần cộng hòa có sức bền, được cộng đồng người Việt tị nạn tiếp tục duy trì trong đời sống lưu vong. Di sản dồi dào của âm nhạc đại chúng, báo chí–xuất bản bằng tiếng Việt, cùng mạng lưới hội đoàn phong phú do cộng đồng người Việt hải ngoại xây dựng, phản ánh những giá trị cộng hòa từng đóng vai trò quan trọng trong đời sống xã hội miền Nam Việt Nam. Tuy nhiên, bất chấp tính đa diện đó, truyền thông đại chúng và một bộ phận học thuật Hoa Kỳ vẫn tiếp tục mô tả Việt Nam Cộng hòa như một chính thể lệ thuộc về căn bản, bị chi phối bởi các nhà lãnh đạo tham nhũng và phụ thuộc vào lợi ích của Hoa Kỳ. Trái lại, tập sách này đặt các chủ thể miền Nam Việt Nam vào vị trí trung tâm của tiến trình lịch sử, nhấn mạnh vai trò chủ động, các lựa chọn chính trị–xã hội, cũng như những giới hạn và giằng co mà họ phải đối mặt.

Republican Vietnam là tuyển tập nghiên cứu chuyên khảo đầu tiên về Đệ Nhị Cộng hòa được xuất bản kể từ sau khi Chiến tranh Việt Nam kết thúc, đồng thời cũng là một trong những công trình sớm vận dụng chủ nghĩa cộng hòa như một khung phân tích để xem xét lại lịch sử Việt Nam thế kỷ XX, Chiến tranh Việt Nam và cộng đồng người Việt hải ngoại. Tổng thể các bài viết cho thấy chiến tranh, trong mối tương tác chặt chẽ với sự can dự từ bên ngoài, đã tác động sâu sắc đến cấu trúc kinh tế, đời sống văn hóa–xã hội và sinh hoạt thường nhật của từng cá nhân và gia đình tại miền Nam Việt Nam. Thông qua việc kết nối các nghiên cứu trong nước với học thuật của cộng đồng hải ngoại, tập sách góp phần thu hẹp khoảng cách giữa hai không gian nghiên cứu vốn phát triển song song, qua đó mở ra nền tảng cho các hướng tiếp cận liên ngành trong tương lai.