Chinh phụ Ngâm khúc
Đặng Trần Côn là tác giả của "Chinh phụ Ngâm" – một kiệt tác văn học viết bằng chữ Hán của Việt Nam. Cho đến nay, tiểu sử của Đặng Trần Côn vẫn còn nhiều điều chưa được biết rõ, chẳng hạn như năm sinh và năm mất cụ thể. Các nhà nghiên cứu ước đoán ông sinh khoảng từ năm 1710 đến 1720 và mất năm 1745, sống dưới thời vua Lê – chúa Trịnh. Quê hương của Đặng Trần Côn là làng Nhân Mục, còn gọi là làng Mọc, huyện Thanh Trì. Ngày nay thuộc phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội. Ông từng đỗ thi hương nhưng không đỗ kỳ thi hội. Sau đó, ông được bổ nhiệm làm Giáo thụ và tri huyện Thanh Oai. Về sau, ông được thăng chức làm Thị giảng. Về Đặng Trần Côn, còn lưu truyền một vài giai thoại. Tương truyền rằng chúa Trịnh Giang cấm dân chúng thắp đèn, đốt lửa. Vì vậy, ông phải đào một đường hầm dưới lòng đất để đốt đèn học tập. Khi bắt đầu sáng tác thơ, ông đưa cho Đoàn Thị Điểm xem. Bà cười và nói rằng: “Anh nên học thêm rồi hãy làm thơ.” Sự ra đời của "Chinh phụ Ngâm" đã gây tiếng vang lớn trong giới nho sĩ đương thời. Tác phẩm thể hiện tiếng lòng sâu sắc của người vợ có chồng ra nơi biên ải. Nỗi nhớ thương, sự chờ đợi, nỗi cô đơn và khát vọng đoàn viên trong chiến thắng được gửi gắm qua những vần thơ đầy cảm xúc và chạm đến trái tim người đọc. Tác phẩm được viết bằng chữ Hán vào thời điểm chữ Nôm đang phát triển mạnh, do đó nhiều người đã tìm cách chuyển ngữ sang chữ Nôm. Có nhiều bản dịch và phỏng dịch của các tác giả như Đoàn Thị Điểm, Nguyễn Khản, Bạch Liên Am Nguyễn, Phan Huy Ích. Trong số đó, có một bản dịch được xem là hay nhất, thường được sử dụng hiện nay. Tuy nhiên, tác giả thực sự của bản dịch này vẫn là một vấn đề còn gây tranh cãi. Có người cho rằng đó là Đoàn Thị Điểm, trong khi một số khác lại khẳng định là Phan Huy Ích. Quỹ Bảo tồn Di sản Chữ Nôm Việt Nam (VNPF) đã số hóa và giới thiệu một phiên bản trong “Thư viện số sách Hán Nôm” – kết quả hợp tác giữa Thư viện Quốc gia Việt Nam (NLV) và Quỹ Bảo tồn Di sản Chữ Nôm Việt Nam (VNPF), với mã số tài liệu số hóa là nlvnpf-0064 và số hiệu thư viện là R.1560.
Chinh phụ Ngâm khúc
Chinh phụ Ngâm khúc

Chinh phụ Ngâm khúc là một tác phẩm tiêu biểu của văn học Việt Nam thế kỷ 18, do Đặng Trần Côn (khoảng 1710–1745) sáng tác bằng chữ Hán. Lấy bối cảnh chia ly trong chiến tranh, tác phẩm thể hiện sâu sắc nỗi đau, niềm mong nhớ và sự thủy chung son sắt của người vợ có chồng ra trận. Những cảm xúc chân thành này đã gây tiếng vang lớn trong giới Nho sĩ thời Lê – Trịnh, đồng thời thúc đẩy nhiều bản dịch sang chữ Nôm. Trong số đó, bản dịch được truyền tụng rộng rãi nhất hiện nay vẫn còn gây tranh luận về tác giả—một số cho là của Đoàn Thị Điểm, số khác cho là của Phan Huy Ích. Một phiên bản của tác phẩm đã được số hóa và lưu hành trên Thư viện Số Hán Nôm — dự án hợp tác giữa Thư viện Quốc gia Việt Nam và Quỹ Bảo tồn Chữ Nôm Việt Nam — và hiện đã được chia sẻ cho dự án Digitizing Việt Nam.

Bài viết chuyên đề
Chưa có bài viết chuyên đề nào cho bộ sưu tập này.