Chuyện gì xảy ra khi một ngôn ngữ vừa là công cụ của đế chế, rồi trở nên hơn thế? Trong tập này của Viet Origins, người dẫn chương trình Kenneth Nguyễn trò chuyện cùng Giáo sư John Phan (Đại học Columbia) để giải mã một trong những huyền thoại dai dẳng và gây tranh cãi nhất trong lịch sử Việt Nam: rằng chữ Hán đã “khai hóa” người Việt. Họ cùng nhau lật lại các ngã rẽ, khúc quanh và bước ngoặt bất ngờ trong quá trình hình thành hệ thống chữ viết tiếng Việt – và từ đó, soi chiếu bản sắc văn hóa Việt Nam trong mối quan hệ với Trung Hoa và thế giới.

Người dẫn chương trình Kenneth cùng Giáo sư John Phan (Đại học Columbia) giải thích khái niệm “tân từ Hán” và bàn về sự căng thẳng giữa ngôn ngữ “văn ngôn” và ngôn ngữ bản địa trong bối cảnh Đông Á và Đông Nam Á.

Trong tập này của The Vietnamese Podcast, người dẫn chương trình Kenneth Nguyễn đã trò chuyện cùng Giáo sư John Phan (Đại học Columbia), tác giả The Lost Tongues of the Red River. Cuộc trao đổi tập trung phân tích tiến trình hình thành và phát triển ngôn ngữ tiếng Việt trong bối cảnh rộng lớn của Đông Á và Đông Nam Á. Nội dung nhấn mạnh đến quá trình tiếp xúc lâu dài giữa ngữ hệ Việt-Mường với các ngữ hệ Hán-Tạng, Kra–Đai và Nam Á, qua đó cho thấy sự giao thoa kéo dài hàng thế kỷ đã định hình cấu trúc, từ vựng và bản sắc của tiếng Việt.

Người dẫn chương trình Kenneth Nguyễn trò chuyện cùng Giáo sư John Phan, nhà nghiên cứu ngôn ngữ học lịch sử tại Đại học Columbia và tác giả cuốn Lost Tongues of the Red River. Cuộc thảo luận tập trung vào mối quan hệ phức tạp giữa tiếng Việt và tiếng Hán, đặc biệt ở khía cạnh ngôn ngữ nói, truyền thống văn chương và hệ thống chữ viết trong thời kỳ tiền hiện đại.

Trong phần thứ hai của loạt thảo luận Tiếng Việt có phải chỉ là một dạng tiếng Hán mới?, Giáo sư John Phan tiếp tục khám phá mối quan hệ ngôn ngữ giữa tiếng Việt và tiếng Hán. Tiếp nối cuộc trao đổi trước về sự dịch chuyển ngôn ngữ và phép so sánh với “Cuộc chinh phục Norman,” ông phân tích những ảnh hưởng sâu rộng và nhiều tầng lớp của tiếng Hán đối với sự hình thành tiếng Việt. Ông đặt luận điểm của mình—rằng một dạng tiếng Hán từng trở thành ngôn ngữ bản địa ở miền Bắc Việt Nam và tạo điều kiện cho một sự chuyển dịch ngôn ngữ quy mô lớn—trong một truyền thống nghiên cứu rộng lớn hơn. Đồng thời, ông nhấn mạnh công trình nền tảng của các nhà ngôn ngữ học trước đó, từ Maspero, Vương Lực, André Haudricourt đến Michel Ferlus, cũng như ghi nhận những đóng góp đương đại đang mở rộng lĩnh vực này.